آقبلاغ کرد


 

آقبلاغ کرد 


موقعیت جغرافیایی روستای اقبلاغ کرد:


روستای اقبلاغ کرد از روستاهای استان اردبیل از توابع دهستان سنجبد شرقی در بخش مرکزی شهرستان خلخال واقع شده است. فاصله این روستا تا خلخال ۱۳کیلومتر و ارتفاع از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است آقبلاغ کرد منطقه‌ای کوهستانی با طبیعتی بکر و بسیار زیبا با آب و هوای معتدل و نسبتا سرد می‌باشد. 

موقع ریاضی روستا:
روستای اقبلاغ کرد در شمال شهر خلخال در ۴۸ درجه، ۳۰ دقیقه، ۳۹ ثانیه طول جغرافیایی شرقی و ۳۷ درجه، ۴۸ دقیقه، ۳۸ ثانیه عرض جغرافیایی شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است 
موقع نسبی روستا:
منطقه مورد مطالعه از شمال به روستای کلستان از جنوب به روستای غفور اباد از جنوب شرقی به کالار و از غرب به روستای نواشنق محدود است.


زبان و مذهب:
قومیت اهالی ناحیه اقبلاغ کرد کرد زبان است و با گویش کرمانجی سخن می گویند اما در حال حاضر رواج تکلم به زبان فارسی در میان این منطقه معمول شده است چراکه مهاجرت آنها به شهرهای شمالی کشور از جمله تالش رضوانشهر(هشتپر) و کیاشهر در چند سال اخیر شدت یافته و همچنین وضعیت شغلی آنان( دوره گردی) ایجاب می کند که حداقل ۳ تا ۴ ماه از سال را مهاجرت کنند ، این امر را بیشتر کرده و این آشنایی به حدی در آنها مؤثر بوده که در انتخاب زبان فرزندان خود ، فارسی را به زبان مادری خود (کرمانجی) ترجیح می دهند.از این رو احتمال اینکه در منطقه در چند سال آینده زبان کرمانجی به کلی از بین رفته و به دست فراموشی سپرده شود، خیلی زیاد است. البته این امر در روستاهای بلوکانلو ، مصطفی لو، لنیر، کلستان، مورستان، آقبلاغ دیده می شود ولی این وضعیت در چهارآبادی پیرانلو، چلنبر، اردبیل و همچنین مهاجرت بیش از حد ساکنین آنها به مرکز شهرستان خلخال و دیگر نقاط ترک زبان، زبان ترکی شدید تر است.
لذا نفوذ زبان ترکی در این مناطق به حدی است که تنها بزرگان محل به زبان کردی آشنایی دارند و فقط در مواقع ضروری در معاشرت با دیگر افراد منطقه به آن زبان تکلم می کنند.تمام کرمانج ها خلخال از جمله روستای اقبلاغ کرد، به لحاظ مذهبی تماماً شیعه مذهبند.

اقلیم( آب و هوا):
آب و هوای روستای اقبلاغ کرد به طور کلی از نوع آب و هوای سرد نیمه مرطوب است. ارتفاعات تالش یا باغرو که در شرق منطقه مورد مطالعه قرار دارد ، مانند سدی دریای خزر ( مازندران) از فلات آذربایجان جدا میکند . این ارتفاعات مانع نفوذ رطوبت دریای خزر به داخل منطقه می شود.
میانگین بارندگی سالیانه روستای اقبلاغ کرد ۴۵۵ میلی متر و میانگین دمای سالیانه ۴/۷ درجه سانتی گراد است. لذا دارای تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد است.


.

  • جاذبه های گردشگری روستای اقبلاغ کرد

  •  کوه شاه عجم: ارتفاع ۳۰۰۹

  •  چشمه های آب سرد: در مناطق ییلاقی روستا

  •  مراتع: در منطقه ییلاقی قرار دارد

 

منابع درآمد روستا:


کشاورزی، باغداری، دامداری، پرورش زنبور عسل، کارگری و گلیم بافی منابع در آمد بخش روستایی را تشکیل داده و باغداری شامل سیب درختی ، گیلاس، گردو، زردآلو، و آلبالو است.
در برخی نواحی روستا اقدام به کشت محدود صیفی جات و حبوبات(عدس) ، گندم و جو، سیب زمینی نموده اند. اما منابع اصلی و درآمد اولیه روستا را دامداری تشکیل می دهد.
در این روستا به دلیل وجود مراتع خوب (ییلاق) و آب فراوان دامداری یکی از مشاغل اصلی ساکنان منطقه به شمار می رود و به طور معمول هریک از ساکنان نقاط کوهپایه به فراخوانی مالی تعدادی دام نظیر: گوسفند، بز و گاو را نگهداری می کنند.
گوسفند، دام غالب منطقه را تشکیل می دهدلذا مردم روستا با فرا رسیدن فصل گرم دام خود را از منطقه قشلاق به منطقه ییلاقی که همرز با منطقه تالش است می برند. علاوه بر دامداری در اغلب منازل ساکنان روستا مرکز نگهداری مرغ، خروس نیز مرسوم است.


امکانات روستا:
منطقه مورد نظر دارای برق،آب لوله کشی شده . مدرسه ابتدایی  ثقه السلام، مدسه راهنمایی مصطفی خمینی ، پنج باب مغازه، نانوایی( بربری،) ، مسجد ، مخابرات، ، شورای ده و دهیار می باشد.
مراتع روستای اقبلاغ کرد:
پوشش مراتع روستای اقبلاغ کرد به مانند سایر نقاط کوهستانی خلخال و تالش( هم مرز با مراتع روستا هستند) از نقاط عمده پرورش دام است. چون این مراتع جزء مراتع ییلاقی تابستانی یا مراتع سردسیری است لذا مردم روستا، آنهایی که دامدار هستند در اوایل فصل تابستان به این مناطق کوچ می کنند .
باید خاطر نشان کرد مراتع این روستا به قدری مرغوب و پر علف است که با مرتع کشورهای اروپایی قابل مقایسه می باشد. به طوری که هر سال هزاران نفر را از جاهای مختلف به طرف خود جذب می کند . پوشش گیاهی ناحیه از یونه، شبدر، گل گاوزبان، بلاغ اوتی، گل ختمی، گزنه، آویشن و گل پر و قارچ کوهی و …. می توان نام برد.

بیولوژی حیات وحش در روستای اقبلاغ کرد
روستای اقبلاغ کرد به دلیل دارا بودن اکوسیستم های گوناگون دارای گونه های مختلفی از جانوران و پرندگان می باشد و از این حیث دارای حیات وحش غنی و ارزشمندی است که می توان به گرگ، روباه، خرگوش، گربه وحشی، خرس، گراز، کبک و بلدرچین وحشی و … اشاره نمود.
با تخریب اکوسیستم های طبیعی بویژه نقاط جنگلی که در منطقه ییلاقی کوهستانی روستا قرار دارد شرایط زیستگاهی مطلوب برای بسیاری از جانوران منطقه مورد مطالعه از میان برده شده است.
رواج شکار ، صید بی رویه به کمیاب شدن و در معرض خطر انقراض قرار گرفتن و حتی نابودی کامل برخی از حیوانات و پرندگان بومی این منطقه انجامیده است. به عنوان مثال بسیاری از پرندگان این روستا مخصوصا در منطقه ییلاقی اعم از بومی و مهاجر نیز بواسطه تخریب زیستگاه و شکار بی ضابطه، کمیاب شده اند. به طوری که این روند در مورد جانورانی که سودمندی های اقتصادی شناخته شده به ویژه از نظر مصرف خوراکی برای انسان دارند با شدت بیشتری پیش می رود

 

 

 

بازیهای بومی محلی آقبلاغ

بازی قیش ووردي در آقبلاغ كردبازي قيش ووردی از بازیهای بسیار پر تحرک و جذابه که هنوز هم در روستاي آقبلاغ از

محبوبیتی خاصی بین جوانان و حتی میانسالان و سالخوردگان برخوردارنددر اين بازي افراد به دو گروه تقسيم شده و به قيد

قرعه يك گروه در داخل دايره اي كه مناسب تعداد بازيكنان است قرار مي گيرند كه هركدام حافظ كمرندي هستند كه در داخل

دايره طوري قرار گرفته كه سر كمربند با خط دايره مماس مي باشد. افراد بيرون دايره سعي در بدست آوردن كمربند دارند كه

در اين صورت مي توانند با كمر بند بدست آمده افراد داخل دايره را بزنند. اگر افراد بيرون دايره توسط افراد داخل دايره به

درون دايره كشيده شوند و پایشان توسط پای افراد داخل دایره تماس داشته باشد سوخته و جاي گروهها عوض مي شوند .

ضمناً اگر فردي از داخل دايره بتواند پايش را طوري بر روي پاي يكي از افراد خارج از داير قرار دهد كه يك پايش در داخل

دايره باشد ، گروه خارج دايره سوخته و جاي گرهها عوض مي گردد . گروهی که تمام کمر بندهای داخل دایره را بدست

بیاورد ، شروع به زدن افراد داخل دایره می کنند و این کار تا زمانی که افراد بیرون دایره به واسطه تماس پای افراد داخل

با پای آنها باعث سوختنشان شود ادامه خواهد داشت . اين بازي از تحرك و شور و شوق بسیار بالایی برخوردار است

لازم به توضیحه که این بازی در بیشتر مناطق آذربایجان انجام میشه . حتی در خارج از ایران ،‌ اخیرا

مستندی از کشور گرجستان از تلویزیون پخش شد که در آن اهالی روستایی مشغول بازی قییش ووردی بودند

 

 

#تاریخ کرمانج خلخال

------------------------------------


ایل شقاقی- یکی از ایلات کورد از مناطق شمال کوردستان (کوردستان ترکیه ) که حدود محل سكونت شان استانهاي ماردین و اورفا

ودیاربکر بوده و بعد از پايان جنگ امپراطوری عثمانی در منطقه بالکان ،دولت عثماني جنگجویان کوردی راكه در جنگ شركت

داشتند را به منظور جلوگیری از شورش انها علیه دولت به مناطقی در اذربایجان ایران تبعید كرد که گاهاً به کوردهای بالکانلو یا

بلوکانلو نیزهم معروف بودند و دلیل این نامگذاری هم به کوردهایی که در جنگ بالکان حضور داشتن گفته میشد و داراي طوايف

مختلفي ازجمله شان طایفه طرانلو شاطرانلو، وخالتانلو ، کلوکشانلو ، هو یر انلو ، مونتانلو ، نصر انلو ( اصلان لو) ودلیکانلو

بلوکانلو و ... غیره بودند . این ایل پس از ورود به ایران مانند بقیه اقوام ساکن در ایران شیعه شدند که در شهرهاي سراب هشترود

و ميانه و خلخال ساكن بودند و در طول تاريخ هم در كنار لشكريان شاه عباس صفوي و نادر شاه و همچنين قاجار و پهلوي در

جنگها حضور داشتند اما به دليل پراكندگي در بين اذري زبانها به مرور هويت اذري به خود گرفته اند اما تعداد کمی از آنها در

شهرستان خلخال بخش سنجبد شرقی (حدود بیست روستا به نامهای ميل آغاردان ، بلوكانلو ،مصطفی لو ، پير انلو ، اوجغاز ،

مورستان ، گلستان عليا ، حاجي آباد ، گلستان سفلي ، لنبر ، نواشنق ، آقبلاغ كورد ، غفور آباد ،‌ كالار ، چلنبر ، داودخاني ، خداقلي

قشلاق ،دليلر ، النکش ، زاویه کورد ) و چند روستا در بخش شاهرود خلخال وهمچنین چهل درصد جمعیت شهر خلخال هنوز به

زبان کوردی کورمانجی سخن میگویند .


از نظر خویشاوندی هیچ ارتباطی بین کوردهای شقاقی (بالکانلو) با کوردهای رودبار گیلان و خراسان وجود ندارد که گاها در

بعضی جاها دیده میشود چون که کوردهای رودبار و خراسان از مناطق بین دریاچه ارومیه تا دریاچه وان به مناطق یاد شده کوچ

داده شدند که هدف از این کار، جلوگیری ازهجوم ترکمن ها به شمال غرب ایران بود و همچنین از همکاری احتمالی سران کورد با

دولت عثمانی علیه صفویان جلوگیری میکرد.


 

گویند که در زمان اتحاد کوردستان عثمانی که کوردستان عراق و ترکیه را در بر می‌گرفته‌است، گروهی از ایشان را از زاخو عراق

به ایران کوچ داده‌اند؛ که شاید موصولانلو‌ها از ایشان باشند.

 

 

 

موقعیت مکانی


فاصله روستا ی آقبلاغ کرد تا شهر  خلخال ۱۳کیلومتر و ارتفاع از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است آقبلاغ کرد منطقه‌ای کوهستانی با طبیعتی بکر و بسیار زیبا با آب و هوای معتدل و نسبتا سرد می‌باشد. 
موقع ریاضی روستا:
روستای اقبلاغ کرد در شمال شهر خلخال در ۴۸ درجه، ۳۰ دقیقه، ۳۹ ثانیه طول جغرافیایی شرقی و ۳۷ درجه، ۴۸ دقیقه، ۳۸ ثانیه عرض جغرافیایی شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است 

زبان کرمانجی


 کرمانجی (به کردی: Kurmancî) که یکی از گویش‌های اصلی زبان‌های کردی است.

 
زنان کرمانج در حال ریسمان بافی

کرمانجی، سرشتی قدیمی‌تر و اصلی‌تر را نسبت به دیگر گویش کردی حفظ کرده چرا که دیگر زبان‌های کردی به خاطر نفوذ دراز مدت فارسی و شاید جذب یک زیرلایه مشخص ایرانی، دستخوش دگرگونی‌های چشمگیر شده‌اند.[۳] فهم زبان گویشوران کرمانجی و سورانی در ابتدا کمی مشکل است اما پس از مدتی قادر به برقراری ارتباط با هم خواهند بود.[۴] بیشتر کردهای جهان با گویش کرمانجی سخن می‌گویند.


لینک کانال کرمانج آقبلاغ


لینک ورود به کانال کرمانج آقبلاغ 

@kormanjaghbolagh